TOMAS MEJN ne vidi identitet Beograda – Thom Mayne do not see the “identity of Belgrade”
Grad još nema svoj identitet
Za razliku od drugih metropola, koje su u svetu po nečemu prepoznatljive, Beograd i u 21. veku traži svoj identitet. Zbog položaja na kome se nalazi, dobar put je silazak na reke i gradnja kvartova uz vodu, tvrdi u intervjuu za „Blic“ Tomas Mejn, ugledni američki arhitekata i osnivač poznate arhitektonske firme „Morfoza“. On ne isključuje mogućnost da gradi u Beogradu i dodaje da je to izazov za svakog arhitektu. Ovaj članak možete pročitati O V D E ako vam baš toliko znači. . .
Što se tiče mene ne morate da pročitate ovaj članak do kraja jer je tužno videti nekoga ko pledira da bude svetski poznat arhitekta da ovako nešto ružno izjavi za naš grad. A možda je to i u redu, jer je njegova zemlja bombardovala u Dugom svetskom ratu ovaj grad dva puta i 1999. godine bombardovala ga je 79 dana. Posle toga svaki grad bi izgubio identitet. U tom bombardovanju stradalo je naše najlepše arhitektonsko delo, Generalštab i još mnogo toga…
No ovo sve nije važno toliko koliko zaista samo pitanje IDENTITETA GRADA. Čini mi se da je još interesantnije “otkriti” sam identitet Beograda. Dakle, šta je to što čini identitet Beograda?
Poznati stih iz jedne pesme o Beogradu daje dosta odrednica o identitetu ovog grada
…” na ušću dveju reka, ispod Avale”….
Mislim da je ova činjenica da je sam grad zaista na ušću dveju reka jedna od njegovih karakteristika identiteta. Beograd, Belgrade, SINGIDUNUM se razvijao na ušću ovih dveju reka vekovima. Svi znamo kakava je ta istorija bila i koje su sve probleme tadašnji stanovnici imali zbog te pozicije. Lokacija je, dakle, odredila njegovu buduću istoriju i to je takodje nesporno. Da li je moguće da gospodin Mejn ne želi da vidi tu osnovnu odrednicu ovog grada, taj glavni ograničavajući faktor, položaj ovog grada na dvema rekama? Nisu ga proveli malom turom po gradu? Šteta, da je išao sa nama koji smo to radili na Beogradskoj Internacionalnoj Nedelji Arhitekture možda bi i uvideo.
Dalja odrednica identiteta ovog grada je sigurno položaj starog dela grada koji se odmah nastavlja uz kalemegdansku tvrdjavu i čini opštinu Stari Grad. To je jedna zavidna površina ovog grada čiji raspored ulica postoji tamo stotinama godina, verovatno i seže dalje u prošlost dalju od američke istorije. Verovatno i to smeta gospodinu Mejnu jer zašto bi tamo neke ulice nekog grada na Balkanu bile starije od kompletne istorije njegove države?
Mislim da je i planina Avala jedna od odrednica identiteta ovog grada, jer na neki način odreedjuje i njegovo širenje a na drugi način je simbol grada koji prepoznajemo (sa tornjem) kada ulazimo u Beograd. Avala je i dugogodišnje mesto koje Beogradjani prepoznaju kao mesto opuštanja i zabave. Avala je bila uvek sastavni deo identiteta ovog grada a to nastavlja i danas. Nakon što (varvarski srušen) toranj bude obnovljen i isporučen gradjanima Beograda i Srbije biće deo tog identiteta Beograda koji postoji od 60-tih naovamo.
Identitet jednog grada čine njegovi gradjani.
Ovo je jedna izvanredna definicija, humana u svom osnovnom biću, koja ne bi trebalo da je nepoznata ni ovako “poznatom gradjaninu sveta i arhitekti” koji nam je bio gost (svakog gosta tri dana dosta) i imao onako lepo miošljenje o Beogradu. No, izgleda da u gradovima u americi ne žive gradjani nego neko drugi tako gosn Mejn sigurno nije mogao da to primeni i na Beograd.
Identitet gradova ponekad najbolje definišu KNJIŽEVNICI. U nebrojeno velikom broju dela sa prostora bivše Jugoslavije imate vidjenje identieta gradova i mesta širom te južnoslovenske teritorije. Poznatiji odredjivači identiteta gradova su IVO ANDRIĆ, BORA STANKOVIĆ, MILOŠ CRNJANSKI i MOMO KAPOR.
I da nismo bili u pravu za ove odrednice identiteta rećićemo i to da identitet gradova Balkana nije lako odrediti jer predstavljaju mešavinu različitih kultura koje su bile okupatori ovih prostora, naročito Beograda. Beograd, ali i bilo koji drugi grad Srbije ili Balkana uopšte, ima istoriju koja se sastoji od sleda okupatora sa raznih strana sveta, gde često taj okupator bude i rušitelj i graditelj i tako, nesvesno, doprinosi budućem izgledu grada. Kada pridjete centru starog jezgra Beograda shvatite da ovaj grad ima velike raznolikosti i da je njegov identitet upravo ta RAZLIČITOST (koji gosn Mejn ne vidi, ne znamo zašto) koja se očitava na svakom koraku.
IDENTITET nekog čoveka je teško odrediti i staviti pod kontrolu a kamoli identitet jednog grada skoro hiljadugošinje pisane istorije. A one nepisane i da ne pominjemo. U svakom slučaju traba da zahvalimo gospodinu Mejnu, počasnom gradjaninu ovog grada na momenat jer će nas poterati da razmislim o identitetu ovoog grada. A i dalje mislim da je ova izjava ovog gospodina, ako pledira na zvanje “poznati svetski arhitekta”, malo neumerena i na kraju pomalo uvredljiva.
THOM MAYNE did not notice “the identity of Belgrade” and thats the shame for him, not for us. This very sad statement or declaration about our city is NONSENSE. He can not see this in just one or two days of visit to our capital. I think this statement was not his personal, he was forced to say it and therefore I am very sad. I know that identitiies of some cities are difficult to recover but every city has its identity although we can not define it at first moment. IDENTITY OF THE CITY is something covered by history of the cities, covered from our perception and covered for some other reasons. Thanx to this clumsy statement of this “famous architect from America” we will rethink it over and try to define it. But it will be only a TRY, because the identity of the city is something hidden from us all.
